Λεϊσμανίαση (Λεϊσμανίωση) – Λεϊσμάνια

Αιτιολογία:


Η Λεϊσμανίαση (Kala-Azar) ή Καλαζάρ είναι μία νόσος που έχει παγκόσμια διάδοση, και ενδημεί στις Μεσογειακές χώρες και στη Νότια Αμερική.
Η Leishmania είναι προμαστιγωτό πρωτόζωο που προκαλεί τη δερματική και τη σπλαγχνική λεϊσμανίαση στο σκύλο, σε άλλα είδη θηλαστικών και στον άνθρωπο. Μεταδίδεται με τους φλεβοτόμους και η δεξαμενή του πρωτόζωου στη φύση είναι τα τρωκτικά και ο σκύλος. Στη φύση το παράσιτο μεταδίδεται με το τσίμπημα από μολυσμένα θηλυκά σκνίπας (γένος Phlebotomus ) από ζώο σε ζώο και από ζώο σε άνθρωπο.Άλλοι τρόποι μετάδοσης είναι ή μετάγγιση μολυσμένου αίματος σε υγιές ζώο καθώς και η μεταφορά μέσω του πλακούντα από τη μολυσμένη μητέρα στα έμβρυα.Δεν μεταδίδεται άμεσα από σκύλο σε σκύλο, από το σκύλο σε άνθρωπο.
Η Leishmania infantum είναι το συχνότερο αίτιο της λεϊσμανίασης του σκύλου.
Στις γάτες η νόσος είναι ασυμπτωματική ή εκδηλώνεται μόνο με δερματικές αλλοιώσεις

Κλινική εικόνα:

Η νόσος μεταδίδεται με τα νύγματα των φλεβοτόμων. Η λοίμωξη μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματική από μήνες μέχρι χρόνια, πριν από την εκδήλωση των συμπτωμάτων.
Η σπλαγχνική λεϊσμανίαση που συνοδεύεται και από δερματικές αλλοιώσεις είναι η συνηθέστερη μορφή της νόσου στο σκύλο.

Πυρετός
Προοδευτική απώλεια του σωματικού βάρους
Εμετοί, διάρροια, αδυναμία
Ηματομεγαλία, σπληνομεγαλία
Ελκώδης ή κοκκιωματώδης δερματίτιδα
Ονυχομεγαλία, ονυχορηξία
Βήχας
Ουδετεροφιλική πολυαρθρίτιδα
Σπειραματονεφρίτιδα
Ικτερος

Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εικόνα, το ιστορικό, τα στοιχεία του ζώου, και την εργαστηριακή εξέταση.

Θεραπεία

Η θεραπεία καθορίζεται από τον κτηνίατρο. Η θεραπεία του νοσήματος είναι μακροχρόνια και ο στόχος είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων και η εξασφάλιση ποιότητας ζωής στο ζώο καθώς και η μείωση του παρασιτικού φορτίου.
Πολύ σημαντικό σε όλη τη διαδικασία της θεραπείας είναι να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα για να μην επαναμολύνεται το ζώο. Τα συμπτώματα της λεϊσμανίασης μπορούν να ελεγχθούν με τη φαρμακευτική αγωγή. Η οριστική εξουδετέρωση του παρασίτου δεν είναι δυνατή. Η πρόγνωση είναι γενικά επιφυλακτική και στους σκύλους που παρουσιάζουν συμπτώματα νεφρικής ανεπάρκειας, δυσμενής.

 

 

Πρόληψη και σχέση με την δημόσια υγεία

Στις ενδημικές περιοχές, ιδιαίτερα τις βραδυνές ώρες που δραστηριοποιούνται οι φλεβοτόμοι, οι σκύλοι πρέπει να προστατεύονται με τη χρήση των κατάλληλων εντομοαπωθητικών φαρμάκων. Τα αντιπαρασιτικά περιλαίμια που περιέχουν δελταμεθρίνη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, όπως επίσης και τα σπρέι με περμεθρίνη. Στο περιβάλλον που ζει το ζώο, βοηθάει στη πρόληψη, η χρήση εντομοπαγίδων και η απομάκρυνση στάσιμων νερών. Οι σκύλοι που χρησιμοποιούνται ως αιμοδότες πρέπει να ελέγχονται συστηματικά.
Η άμεση επαφή με μολυσμένους σκύλους δεν ενέχει ουσιαστικό κίνδυνο για τη μετάδοση της λεϊσμανίασης στον άνθρωπο. Στις χώρες με υψηλά ποσοστά μόλυνσης, η μείωση των ανθρώπινων περιστατικών στηρίζεται αποκλειστικά στον αποτελεσματικό έλεγχο της λεϊσμανίασης στο σκύλο.